Miłorząb dwuklapowy- Ginko biloba

Miłorząb dwuklapowy bywa nazywany żywą skamieliną, ponieważ jest jedynym przedstawicielem rodziny miłorząbowatych, który przetrwał od ery mezozoicznej do naszych czasów. Fragmenty rośliny odnaleziono sprzed 150 mln lat. W Chinach, skąd najprawdopodobniej miłorząb pochodzi, spotyka się dziko rosnące drzewa, których wiek szacowany jest na około 4000 lat. W Japonii i Korei znajdują się okazy mające ponad 1100 lat. Do Europy, do Utrechtu w Holandii. Gatunek został sprowadzony na początku XVIII wieku z Japonii, dlatego zapewne roślinę nazywa się niekiedy miłorzębem japońskim. W Polsce najstarszym przedstawicielem tego gatunku jest drzewo posadzone w Łańcucie w XVIII wieku. Chińska medycyna ludowa od wieków wykorzystywała liście oraz nasiona miłorzębu. Współcześnie przeprowadzona badania potwierdziły ich właściwości lecznicze Stanach Zjednoczonych i Francji miłorząb uprawia się na potrzeby przemysłu farmaceutycznego. W Polsce doświadczalna plantacja powstała na Akademii Rolniczej w Poznaniu. (T. Wielgosz). Co ciekawe roślina ta wytworzyła nadzwyczaj silne mechanizmy obronne przeciwko równego rodzajom zagrożeń środowiskowych: owadom oraz drobnoustrojom fitopatogennych, wirusom, skażeniu powietrza, wody i przez zanieczyszczenia przemysłowe oraz komunikacyjne, a nawet promieniowanie jonizujące, (np. miłorząb pojawił się jako pierwsza oznaka życia w Hiroszimie po wybuchu atomowym (Lamer –Zarawska i in.).

Surowiec

Surowcem są liście miłorzębu, z których przygotowuje się wyciągi wodno-alkoholowe.

Aktywne związki chemiczne

Liście zawierają m.in. flawonoidy a wśród nich flawonole (pochodne kwercetyny, kemferolu),biflawonoidy,terpeny, steroidy (fitosteroli stigmasterol), kwasy organiczne, wolne kwasy tłuszczowe, hydroksykwasy, procyjanidyny, garbniki, karotenoidy, kwas gingolowy o działaniu toksycznym.

Działanie

Działanie farmakologicznie w głównej mierze jest zależne od obecności flawonoidów, terpenów i proantocyjanidyn, które uodparniają przepływ krwi przez naczynia krwionośne, szczególnie w obszarach mózgu, poprawiają ukrwienie ślimaka w uchu wewnętrznym oraz zmniejszają przepuszczalność naczyń krwionośnych. Polifenole zawarte w liściach miłorzębu mają silne działanie przeciwutleniające, przez co hamują niebezpieczne procesy wolnorodnikowe (m.in. utlenianie nienasyconych kwasów tłuszczowych) w tkance mózgowej. Jak wykazały badania składniki czynne surowca i wyciągów chronią czerwone krwinki przed hemolizą, ułatwiają wykorzystywanie tlenu i glukozy przez komórki mózgowe, zmniejszają lepkość plazmy i krwi całkowitej, a także hamują agregację trombocytów i erytrocytów. Właściwości te pozwalają na ograniczenie niedotlenienia i obumieraniu komórek mózgu przez co zwiększa się zdolność koncentracji, uczenia i zapamiętywania, a w szczególności poprawiają krótkotrwałą u osób cierpiących na demencję starczą.

Działanie niepożądane

Rzadko obserwuje się występowanie zaburzeń ze strony układu pokarmowego, bóle głowy o niewielkim nasileniu, reakcje skórne pod postacią zaczerwienieni skóry, świądu, nieznaczne pieczenie oczu. Ze względu na możliwość zatruć kwasem ginkgolowym liście miłorzębu nie powinny być stosowane do przygotowanie nalewek i naparów domowymi sposobami. Przemysłowo uzyskane ekstrakty całkowicie pozbawione są niebezpiecznych (rakotwórczych i hepatotoksycznych) kwasów.

Nie należy stosować miłorzębu równocześnie z lekami obniżającymi krzepliwość krwi (np. aspiryna, warfaryną).

Zastosowanie

W medycynie: stany zapalne i zakrzepowe żył kończyn dolnych, otępienie starcze, choroba Alzhaimera, atopowe zapalenie skóry, jaskra i inne choroby oczu, zaburzenia seksualne, choroby naczyń krwionośnych.

Zastosowanie w kosmetyce: wyciąg z liści miłorzębu zmniejsza napięcie ścianek naczyń krwionośnych, zapobiegać ich pękaniu; ujędrnia i wygładza skórę, poprawiając krążenie krwi. Dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym przeciwdziała starzeniu się skóry. Wyciąg z liści dodaje się do preparatów kosmetycznych przeznaczonych dla cery wrażliwej i naczyniowej o także do preparatów usuwających cellulit.

Przyjmowanie przez osoby w podeszłym wieku 120-160 mg wyciągu dziennie przez 12 tygodni złagodziło takie dolegliwości jak brak koncentracji, zaburzenia pamięci i wahania nastroju.

Źródło: Z. Błach- Olszewska, A. Długosz, B. Kowal- Gierczak, E. Lamer- Zarawska, J. Niedworak- Fitoterapia i leki roślinne. PZWL; Teresa Wilegosz. Zioła z apteki natury. Wydawnictwo Publicat