Vaccinum myrtillus L.- borówka czarna (rodz. Vaccinioideae)

Jeden z najstarszych środków leczniczych ludów północnej i środkowej Europy. Pierwszy Dioskurides zalecał borówkę w biegunkach i nieżytach przewodu pokarmowego.

Krzewinka pospolita w Polsce, tworząca duże skupiska (jagodniki) w lasach. Charakterystyczny dla rośliny jest owoc – czarna jagoda.

W odróżnieniu od borówki bagiennej, z którą bywa mylona, czernica ma owoce granatowoczarne z nalotem woskowym, wewnątrz czerwona, podczas gdy bagienna nie ma nalotu, a w środku jest zielonkawobiała.

Jagody czernicy zbiera się, gdy są w pełni dojrzałe, układając w koszach wysłanych liśćmi. Suszyć początkowo na słońcu, a następnie w pomieszczeniu ogrzanym do temperatury 60ºC.

Uwaga: W zbyt wysokiej temperaturze jagody przypalają się, w zbyt niskiej zaś pleśnieją.

Po wysuszeniu jagód - usunąć zanieczyszczenia przez odsianie. Przechowywać w płóciennych woreczkach lub pudłach wyklejonych papierem.

Liście czernicy zbiera się w czasie kwitnienia rośliny, tzn. od maja, lub też przed kwitnieniem. Suszenie i przechowywanie- podobnie jak jagód.

Właściwości lecznicze

Surowcem są owoce (jagody) (Fructus Myrtilli)

Skład chemiczny i działanie. Surowiec zawiera związki garbnikowe, barwniki antocyjanowe (myrtyllina, sacharozę, kwasy – jabłkowy, cytrynowy, bursztynowy oraz związki pektynowe. Działa ściągająco i przeciwbiegunkowo oraz łagodnie moczopędnie.

Zastosowanie. Znajduje zastosowanie w zaburzeniach przewodu pokarmowego, jak nieżyty żołądka i jelit, przewlekłe biegunki oraz w zapaleniach dróg moczowych i pęcherza. Napary i odwary stosowane w większych ilościach skutecznie zwalczają zarobaczenie owsikami.

Zewnętrznie stosuje się czernicę w zapaleniu gardła, owrzodzeniach dziąseł i innych stanach zapalnych jamy ustnej. Liście czernicy stosuje się niekiedy jako pomocniczy środek w leczeniu cukrzycy.

Postacie leku

Napar z owoców: Łyżkę stołową jagód zalać szklanką wrzątku, zagotować i odcedzić. Pić 2-5 razy dziennie po ½ szklanki płynu.

Napar z liści: 4 łyżki stołowe liści czernicy zalać ½ litra wrzątku, zagotować i odcedzić. Pić 2-3 szklanki płynu dziennie.

Napar z owoców z dodatkiem szałwii: 2 łyżki stołowe owoców czernicy i łyżkę szałwii zalać szklanką wrzątku, zagotować. (Do okładów lub płukań).

Źródło: Barbara Kuźnicka, Maria Dziak- Zioła i ich stosowanie. Historia i współczesność. PZWL

.