Ogórki. Najpopularniejszym przedstawicielem warzyw dyniowatych w Polsce jest ogórek, powszechnie uprawiany i spożywany zarówno świeży, surowy, jak i formie konserw. Jest rośliną jednoroczną. Częścią użytkową ogórka są owoce, będące rzekomą jagodą, powstałą z mięsistych ścian zalążni, zrośniętych z dnem kwiatowym. Kształt owocu może być baryłkowaty lub cylindryczny wydłużony, na przekroju poprzecznym okrągły. Ogórek składa się ze skórki, miąższu i gniazda nasiennego.

Uprawia się odmiany zarówno szklarniowe jak, jak i gruntowe. Ogórki są cenione przede wszystkim ze względu na walory smakowe, ich wartość odżywcza jest niewielka. Zawartość wody w ogórkach wynosi 96-97%.

Uprawia się zarówno odmiany przeznaczone do bezpośredniego spożycia, jak i do poszczególnych kierunków przetwórstwa: sałatkowe, konserwowane, korniszonowe, kwaszeniaki.

Dojrzałość zbiorcza ogórków można ocenić na podstawie barwy i wielkości. Nalezą do warzyw ciepłolubnych i nawet krótkie przechowywanie w temperaturze 5°C może mieć wpływ na utratę ich wartości handlowej.

W Polsce uprawiane są 2 gatunki dyni: dynia olbrzymia i dynia zwyczajna, której odmianami botacznymi są: kabaczek, cukinia, patison, dynia bezłupinowa oraz makaronowa. O wartości odżywczej decyduje przede wszystkim duża zawartość cukrów i β- karotenu (w dyni o żółtym miąższu około 3 mg%) i witaminy C, która w większych ilościach występują zwłaszcza w kabaczkach. Owocem dyni jest fałszywa jagoda zrośnięta z dnem kwiatowym. Częścią jadalną owocu są mięsiste ściany zalążni.

Nasiona są stosunkowo duże, o białej, kredowobiałej lub brunatnej okrywie, z mniej lub bardziej wyraźnie zaznaczonym brzegiem. Nasiona są bezbielmowe. Istnieją też odmiany dyni mającej nasiona bez łupiny, co przy wysokiej zawartości tłuszczu (48% suchej masy) w nasionach czyni ją cennym surowcem do produkcji oleju).

Patison jest to roślina z rodziny dyniowatych, o owocach w kształcie do kulistego do charakterystyczne spłaszczonego dysku, z tępymi karbowaniami na obrzeżach. Młode owoce mają średnice 5-8 cm, spożywa się je w całości po ugotowaniu w starszych zaś tylko miąższ. Używa się je na marynaty. W porównaniu z owocami ogórka, patisony zawierają więcej s.m, cukrów, soli mineralnych i witaminy C.

Melon. Owoc melona w częściach jadalnych zawiera około 10% suchej masy, znaczną ilość cukrów (do 8,4%) oraz składników mineralnych, głównie potasu, a także witamin, zwłaszcza β- karotenu. Owoc melona jest jagodą o ciężarze wynoszącym przeważnie od 0,5 do 20 kg, a nawet i więcej. Skórka owocu może mieć zabarwienie żółte, pomarańczowe i zielone, w różnych odcieniach, jednolite lub marmurkowe. Powierzchnia skórki jest gładka lub rzadziej żebrowana. Miąższ bywa różnej grubości. Dojrzewa on nierównomiernie; warstwa przy skórce często nie dojrzewa. Barwa miąższu bywa biała, pomarańczowa, zielona o różnej intensywności i różnych odcieniach. Konsystencja miąższu może być włóknista, masłowa, mączysta, chrupka. Ponadto miąższ bez względu na swą konsystencję bywa bardziej lub mniej soczysty oraz bardziej lub mniej ścisły.

Owoce melona różnią się stopniem słodyczy i intensywnością zapachu. Smak może być melonowaty, muszkatołowy, gruszkowy, waniliowy, trawiasty, dyniowaty. Melony są spożywane w stanie świeżym lub przerabiane na cykaty. Z nasion otrzymuje się wysokogatunkowy olej stołowy. Melony nie nadają się do dłuższego przechowywania

Kawon. Kawon należy do rodziny dyniowatych. Uprawiany jest w Polsce amatorsko, ze względów smakowych. Częścią jadalną, podobnie jak w melonie stanowi owoc.

Owocem kawonu jest jagoda. Długość owocu waha się od 10 do 75 cm. Barwa skórki jest jednolita lub z rysunkiem. Zabarwienie najczęściej zielone w różnych odcieniach; są też owoce żółte oraz białawe. Powierzchnia skórki jest gładka lub rzadziej żebrowana; miąższ czerwony, różowy, żółty lub biały. Owoc kawonu zawiera około 10% suchej masy, której główną część podobnie jak u melona, stanowią węglowodany (około 8,5%) w postaci sacharozy, glukozy i fruktozy. Kawon zasobny jest w potas. Smak owoców zależy od zawartości cukrów, stosunku cukrów do kwasów oraz od konsystencji miąższu. Kawony mają duże zastosowanie w stanie świeżym; jako tanie owoce deserowe. Wartość odżywcza owoców jest niewielka; cenione są ze względu na duża zawartość wody i spożywane dla zaspokojenia pragnienia. Pewne odmiany o bardziej ścisłym miąższu używa się do wyrobu marmolad i innych przetworów. Kawony źle znoszą transport.

Źródło: Urszula Świetlikowska, Grażyna Wasiak- Zys. Owoce i przetwory owocowe. Vademecum Kucharz & Gastronom. Wydawnictwo REA, Danuta Kołożyn- Krajewska. Tadeusz Sikora. Towaroznawstwo żywności. WSiP; A. Lempka (red.)- Towaroznawstwo produktów spożywczych. PWE. Warszawa