Pod słowem herbata kryje się zarówno napój –filiżanka herbaty, jak i sucha herbata, a pod pojęciem roślina herbaciana- krzew herbaty.

W Chinach herbata ma kilkaset różnych nazw w zależności od rejonu gdzie rośnie, rodzaju lub gatunku, a mianowicie:

• Szujsen
• Junan
• Szaocun
• Ulan
• Lunczi
• Tunczi
• bajcza
• Czenljancza
• Dzicz

Najpowszechniej stosowaną nazwą uogólniona i dość często występująca jest cza, co oznaczana młody listek. Słowo cza w różnych prowincjach i rejonach Chin wymawiane jest bardzo zróżnicowanie, najczęściej, jako:

• czcha,
• ccha
• czja
• tja.

Warto pamiętać, że zielone liście świeżo zebrane z krzewów herbacianych do chwili poddania ich fabrycznej obróbce nazywają się cza`a-je, a już gotowa sucha herbata oraz uzyskany napój –cz`a-i.

Rosyjska nazwa czaj jest najbardziej podobna do nazwy chińskiej, choć jak podaje Pochlebkin, przyszła ona do Rosji od Chińczyków poprzez Mongołów, nazywających herbatę caj. Od Rosjan nazwe teę przejęli Bułgarzy, Czesi, Serbowie.

Portugalczycy, którzy jako piersi wprowadzili herbatę do Europu zachodniej nadali jej nazwę czaa, co jest zbliżone do wymowy zachodniopomorskiej. W Indiach i Pakistanie herbatę nazywają czchaj lub dżaj. W Azji środkowej dawniej herbata nosiła nazwę cha- obecnie przyjęto rosyjską nazwę –czaj lub czoj. Kałmucy mówią na herbatę- cja, natomiast Arabowie szaj. Japończycy sąsiadujący z Chinami słowo czaj wymawiają, jako tia i stąd wzięła się angielska nazwa herbaty tea oraz botaniczna łacińska nazwa –thea.

Pomiędzy narodami afrykańskimi rozpowszechniły się arabskie, angielskie lub francuskie warianty nazwy herbaty, w zależności od tego, kto ją po raz pierwszy sprowadził do tego czy innego kraju afrykańskiego.

Polska nazwa herbata jak twierdzą językoznawcy, jest zbitka dwóch słów łacińskich: herba- co oznacza ziele, i thea- herbata. Zatem jest to wiec „ziele herbaciane”. W Polsce dłużej niż w innych krajach sprzedawaniem herbaty zajmowali się aptekarze, bowiem stosowana była wyłącznie, jako środek leczniczy. Aptekarze uważali, że listki herbaty przyrządza się ze specjalnego rodzaju ziela chińskiego. Zresztą tak samo sadzono w XVII wieku i w Rosji, jak i również w wielu innych krajów. Ciekawe, ze już na przykład przyrząd do gotowania wody na herbata nosi nazwę czajnik, a naczynie do parzenia czajniczek. Jest to bliższe Choińskiemu oryginałowi, choć na logikę rzecz biorąc zamiast czajnik powinniśmy mówić „herbatnik”

Źródło: W.W. Pochlebkin- Herbata. WNT. Warszawa; Jan Rurański- Dlaczego zebra jest w paski? Wydawnictwo Alfa. Warszawa