Rącznik
Ocena użytkowników: / 0
SłabyŚwietny 

Nasiona rącznika występujące pod nazwą rycynusu.uzowuje  się i odsa zatoczki sazdrabnia się i ekstrahuje beznyna czki sa srutowane  i poddawane tłoczeniu na prasach hydraulicz, pochodzą z rośliny należącej do rodziny wilczomleczowatych. Ojczyzną rącznika są Indie wschodnie i Afryka Zwrotnikowa. Rącznik uprawiany jest w wielu odmianach w krajach klimatu tropikalnego, gdzie osiąga wysokość 13 m. W krajach o klimacie ciepłym, umiarkowanym występuje w postaci krzewu i jest roślina jednoroczną. Do głównych producentów rącznika należy:

  • Brazylia
  • Indie
  • Rosja
  • Chiny

W Polsce uprawia się niewielkie ilości rącznika.

Poszczególne odmiany nasion różnią się od siebie zabarwieniem. Owoc rącznika występuje w postaci torebki o zielonym lub czerwonym zabarwieniu. Pokrytej mięsistymi kolcami. W torebce umieszczonej są 3 nasiona w oddzielnych przegrodach. Po dojrzeniu owocu torebka pęka a nasiona wyrzucane są z duża siła na zewnątrz.

Wielkość nasion waha się w szerokich granicach:

  • długość 9-22 mm
  • szerokość 5-15 mm
  • grubość 4,5-9 mm

Powierzchnia nasion jest gładka, błyszcząca, zabarwienie od szarego poprzez srebrzystoszare, żółtawe, czerwonawe lub brunatne często marmurkowate). Kształt nasion jest owalny, eliptyczny lub podłużnie jajowaty. Masa 1000 ziarn waży w zależności od odmiany od 100 do 1000 g. Odmiana o czerwonawym zabarwieniu charakteryzuje się największymi nasionami. Łuska nasienna stanowi 20-30% ciężaru nasienia. Nasiona racznika zawierają w sowim składzie trujące związki:

  • rycynę
  • rycyninę

Występujące w powłoczce nasiennej. Po otrzymywaniu oleju metodą tłoczenia pozostają one w wytłokach. Rycyna i rycynina są alkaloidami.

Rycyna wykazuje zdolność do aglutynacji ciałek krwi; mniejszą toksycznością cechuje się rycynina. Nasiona rącznika zawierają również w swoim składzie liczne enzymy lipolityczne i proteolityczne. Z uwagi na zawartość w nasionach racznika związków trujących są one przerabiane w wydzielonych zakładach. Nasiona racznika zwane inaczej „bobami” sortowane są według wielkości w celu lepszego usunięcia otoczki. Otoczka usuwana jest w specjalnych młynkach. Nasiona pozbawione otoczki są śrutowane i poddawane tłoczeniu na prasach hydraulicznych lub ślimakowych. Wytłoki po pierwszym tłoczeniu ponownie są śrutowane, tłoczy lub poddaje ekstrakcji. W wyniku tłoczenia na zimno powstaje olej zawierający znaczne ilości wody, dużo zawiesin, oraz enzymów lipolitycznych. Olej ten oczyszczany jest poprzez odsączanie zawiesin, następnie odwadnia się i odśluzowuje. Pozostałe po tłoczeniu na zimno makuchy rozdrabnia się i ekstrahuje benzyna na gorąco lub w przypadku otrzymywania oleju do celów farmaceutyczno-leczniczych – etanolem na zimno.

Tabela 1. Skład chemiczny nasion rącznika wg. A. Lempki (red.)

Składniki

Całe ziarno

Łuska

Jądro

Woda

3-6

3-9

3-6

Tłuszcz

35-66

2-3

56-71

Związki białkowe

15-20

4-6

19-24

Substancje bezazotowe

5-12

9-33

3-4

Błonnik

14-25

48-71

0,7-3

Sole mineralne (popiół)

2-3

3-5

2-3

Na podstawie: Aleksander Lempka- Towaroznawstwo produktów spożywczych. PWE. Warszawa

 

Polecamy:

Ostatnio dodane:


- Błonnik