Jaja i produkty jajczarskie

Przyprawy i używki

Produkty cukiernicze

Cukier, skrobia i miód

Jaskier ostry
Ocena użytkowników: / 4
SłabyŚwietny 

Roślina wieloletnia, 30-70 cm wysokości

Cechy rozpoznawcze: kwiaty złocistożółte. Liście dolne długoogonkowe, dłoniasto głęboko-3-5 dzielne; odcinki rombowate, głęboko wrębne. Łodyga, ogonki licowe i szypułki kwiatowe przylegająco krótko owłosione

Cechy szczegółowe: kwiaty zebrane w wiechy; szypułki kwiatowe nie bruzdowane; działki kielicha żółtawe, przylegająco owłosione, w liczbie 5; płatków korony 5; pręciki i słupki liczne. Owoce drobne orzeszki, nagie.

Kwitnie: od maja do samej jesieni

Siedlisko i rozmieszczenie: łąki, pastwiska, polany, rowy, zarośla, przydroża. Na całym obszarze kraju bardzo pospolity, na glebach nieco wilgotnych, w kwaśnych, gliniastych, zawierających azot.

Ważniejsze składnikiem chemiczne: ziele jaskra ostrego zawiera glikozyd: ranunkulinę oraz trujące substancje: protoanemoninę i anemoninę są to olejki eteryczne, a także saponiny.

Działanie toksyczne: protoanemonina odznacza się silnym działaniem na skórę i błony śluzowe. Wszystkie jaskry po roztarciu kwiatów lub liści wydzielają silnie drażniący zapach i mają przykry, palący smak. Najczęściej zatrucia spotyka się u dzieci, które w czasie zrywania kwiatów brudzą sobie ręce wyciekającym sokiem i dotykając nimi do ust i oczu wywołują wypryski skórnej ostre stany zapalne skóry. Protoanemonina po dostaniu się do oczu wywołuje zapalenie spojówek, łzawienie i światłowstręt; po dostaniu się do nosa wywołuje kichanie, kaszel i przykre palenie w gardle.

Protoanemonina stosowana do wewnątrz działa drażniąco na przewód pokarmowy, powoduje wymioty i biegunki oraz krwiomocz.

Największe ilości protoanemioniny występują w jaskrach w okresie kwitnienia, po czym zawartość tej trucizny w roślinie ulega zmniejszeniu. Jaskier ostry zawiera przed kwitnieniem do 1,04 % protoanemoniny. W sianie jaskier ostry i inne gatunki jaskra zatracają swoje właściwości trujące i są nieszkodliwe, gdyż protoanemonina ulega rozpadowi. Z powodu ostrego zapachu trującej anemoniny świeże rośliny są omijane przez zwierzęta. Z tego względu zatrucia wśród zwierząt są niezmiernie rzadkie. Zdarzają się jednak przypadki zachorowań przy wypasaniu wilgotnych łąk i pastwisk oraz przy skarmianiu paszą o większej zawartości jaskrów. Zachorowalność pozostaje w związku zarówno z masowym rozpowszechnieniem tych roślin, jak i z ich podobieństwem do innych gatunków, co może utrudnić zwierzętom właściwe rozpoznanie. Największe niebezpieczeństwo na pastwisku przedstawia jaskier ostry na wiosnę, gdy występują same tylko liście odziomkowe, gdy chętnie zjadane, natomiast po pojawieniu się kwiatostanów zwierzęta omijają jaskier. Przy zatruciach jaskrami występują objawy podrażnienia przewodu pokarmowego. Zatruciom ulęgają wszystkie zwierzęta, rzadziej natomiast konie i świnie.

Tekst jest fragmentem książki Jakuba Mowszowicza- Rośliny trujące. WSiP. Warszawa

 

Polecamy:

Ostatnio dodane:


- Błonnik