Ogórecznik lekarski jest rośliną jednoroczną o wyjątkowym aromacie przypominającym zapach świeżych ogórków oraz o podobnym do ogórków zapachu. Rozgałęziona łodyga osiąga wysokość 80 cm. Dolne lancetowate liście są opatrzone długim ogonkiem. Kwiaty o koronie kolistej, przeważnie niebieskie, rzadziej białe z pięcioma łatkami. Owocem jest rozłupnia, która rozpada się na 4 rozłupki roznoszone przez mrówki. Ogórecznik zalicza się do wartościowych roślin miododajnych. Kwitnie od czerwca do sierpnia.

Ojczyzna ogórecznika jest prawdopodobnie południowa Hiszpania i północno- zachodnia Afryka. Trudno jest określić pochodzenie nazwy łacińskiej. Francuskie bourrache pochodzi od starego słowa „szorstki” lub „owłosiony” i świetnie celnie opisuje liście ogórecznika. Cechą charakterystyczną ogórecznika są piękne niebieskie kwiaty; prawdopodobnie ich barwa zainspirowała kolory szat madonny na starych obrazach. Ludwik XIV, zachwycony, kazał zasadzić ogóreczniki w ogrodach Wersalu. Ogórecznik był bardzo ceniony przez amerykańskich osadników, którzy zbierali jego nasiona na swoją wyprawę.

Zdziczały występuje powszechnie w całym obszarze śródziemnomorskim aż po Iran, a także w całej niemal Europie, aż po południową Skandynawię, oraz w Ameryce Północnej. W polu ogórecznik uprawiany jest głównie w Anglii, Francji oraz w innych krajach europejskich.

Ogórecznik zawiera duże ilości śluzu (do 30%) żywicę, saponiny, alantoinę, garbniki, barwniki antocyjanowe, olejek lotny, kwas krzemowy, mangan oraz inne składniki mineralne. W stanie świeżym cechuje dość wysoką zawartością witaminy C. W latach 80 odkryto, że ogórecznik zawiera GLA, kwas gamma-linolenowy substancję bardziej cenioną niż olej z wiesiołka. Jednak tańszym i bogatszym źródłem GLA okazała się pulpa z czarnej porzeczki, co rozwiało nadzieje na użycie ogórecznika jako rośliny uprawowej. Ogórecznik wykazuje działanie moczopędnie i słabo przeczyszczające, łagodzi stany zapalne oraz działa wzmacniająco na układ nerwowy. Świeży sok z ogórecznika stosowany jest przy wiosennych osłabieniach. Wykazuje działanie pobudzające przemianę materii.

Przyprawa są świeże listki lub ziele, dodawane – zwłaszcza razem z koperkiem do niektórych zup i sosów. Jest również przyrządzany jak szpinak. Liśćmi przyprawia się sałatki z ogórków, pomidorów i ziemniaków, potrawek z mięsa oraz warzyw, dań rybnych oraz mięsa z rusztu, zimnych sosów i majonezów. Liście dodają orzeźwiającego aromatu letnim zimnym napojom. Można wypróbować je jako dodatek do szpinaku lub do nadzienia włoskich pierożkach ravioli. Można także przyrządzać sałatę z młodych liści ogórecznika, cebuli, soku cytrynowego, soli oraz pieprzu. Błękitne kwiaty służą do dekorowania zakąsek, jaj, a także do barwienia octu na kolor niebieski. Wyglądają interesująco pływające po powierzchni koktajlu w przezroczystej szklance, czy kandyzowane do upiększania ciast.

Uwaga!

Częste spożywanie ogórecznika nie jest zalecane. Świeże liście wywołują miejscowe podrażnienie skóry.

Masło ziołowe wg. Bohumira Hlavy

Składniki

• 150 g masła roztartego na krem
• 1 łyżka drobno posiekanych liście ogórecznika, kopru i szczypiorku
• 1 łyżeczka posiekanej cebuli
• Nieco soku z cytryny

Sposób wykonania:

Dodać soli, pieprzu, uformować wałek i przechowywać masło zawinięte w folię aluminiową w lodówce. Służy do smarowania chleba lub do potraw z rusztu.

Źródło: B. Hlava, D. Lanska- Rośliny przyprawowe. PWRiL. Warszawa; Matthew Biggs i in. – Wielka księga warzyw, ziół i owoców. Dom Wydawniczy Bellona. Warszawa; Marian Rejewski- Rośliny przyprawowe i używki roślinne. PWRiL. Warszawa