Jaja i produkty jajczarskie

Produkty cukiernicze

Cukier, skrobia i miód

Kolender
Ocena użytkowników: / 1
SłabyŚwietny 

Kolender (Coriandrum sativum Linne) zwany jest też kolendrą; należy do rodziny baldaszkowatych (Umbellifetae). Ojczyzną kolendra jest Azją centralna i kraje Bliskiego Wschodu. Należy do najstarszych, łatwo dziczejących przyprawowych roślin uprawnych. O kolendrze wspominają już księgi sanskryckie, Biblia, pisma staroegipskie sprzed 1500 r. p.n.e. Owoce kolendry znajdowano w grobowcach staroegipskich, znaleziono je również w ruinach Pompei. Grecy oraz Rzymianie cenili kolendrę, później w Europie nastąpił okres pewnego jej zapomnienia i dopiero od XV w., datuje się jaj powrót do najpopularniejszych roślin przyprawowych powszechnego stosowanie. Medycyna tybetańska zaleca owoce kolendry, jako niezbędny środek mieszanej stosowanych w leczeniu przewodu pokarmowego. Krótki okres wegetacji (90-120 dni), a także niezbyt wymagające warunki klimatyczne umożliwiły uprawę kolendra w wielu krajach klimatu umiarkowanego. Na szeroką skalę kolender uprawiany jest w Rosji, w Niemczech we Francji, we Włoszech, w Holandii, w północnej Afryce, Indiach, Chinach, Japonii i Australii, a także w Polsce. W uprawie i w obrocie znajdują się 2 gatunki kolendry:

  • kolender gruboziarnisty o wielkich owocach (Coriandrum sativum var. macrocarpa) średnicy 4-5 mm, zawierający 0,2-0,6%, olejku eterycznego jest przede wszystkim stosowany jako przyprawa;
  • kolender drobnoziarnisty (Coriandrum sativum var. microcarpa) o średnicy owoców ok. 3 mm, wyrasta wyżej niż kolender gruboziarnisty. Owoce zawierają więcej olejku lotnego (ok. 1,4%). Stosowany jest przede wszystkim do produkcji olejku.

Kolender jest rośliną jednoroczną. W początkach wegetacji i  w okresie zawiązywania owoców wymaga dużo wilgoci. Kwitnie nierównomiernie (czerwiec, lipiec). Kwiatostan ma w kształcie baldachów koloru białego lub lekko różowego. Dojrzewa w miesiącu sierpniu niejednocześnie Do celów konsumpcyjnych i na nasiona siewne zbiera się owoc o pełnej dojrzałości, gdy baldachy zbrunatnieją, a łodyga zżółknie, do przetwórstwa (produkcja olejku) zbiera się w okresie tzw. dojrzałości mlecznej. Świeże rośliny i niedojrzałe owoce mają przykry, nieprzyjemny zapach pluskwiany, a w miarę dojrzenia tracą przykry zapach, nabierają przyjemnego aromatu i słodkawego korzennego smaku. Uzyskane przez omłot nasiona oczyszcza się, suszy przez wykładanie w cienkiej warstwie i często przesusza. Nasiona wilgotne lub zawilgocone łatwo się zagrzewają, tracą na wartości, a kolor ich ulega zmianie (szarzeją). Owoc kolendra wielkości pieprzu stanowi rozłupkę składającą się z dwu silnie do siebie przylegających niełupek o średnicy 3-5 mm i zależnie od odmiany barwy słomkowożółtawej do brunatnej. Na wierzchu owocu widoczne są pozostałości kielicha.
Skład chemiczny nasion kolendra jest następujący:

  • woda -  34,1 %
  • tłuszcze - 20,5%,
  • związki białkowe - 14,2%,
  • celuloza - 22,5%,
  • sole mineralne - 7%,
  • olejek eteryczny (zależnie od pochodzenia i gatunku) - 1,70%.

Najważniejszym składnikiem olejku jest D-linalool występujący w ilości ok. 75%, a poza tym w mniejszych ilościach występują: pinen, felandren, p-cymol, terpinen, terpineol, geraniol, cymen, kamfen i in.

Kolender bywa fałszowany obcymi owocami i nasionami, które łatwo wykryć, dzięki charakterystycznej budowie owocu kolendra.

Kolender szeroko jest stosowany w przemyśle spożywczym jako aromatyczna przyprawa. Kolendry używa się przede wszystkim do przyprawiania pieczeni baraniej, wieprzowej oraz dziczyzny, również przy wyrobie wędlin i marynowaniu mięs. Wchodzi ona często w skład klasycznych dań kuchni greckiej lub przyrządzonych a`la greque. Kolendra jest dodawana przez francuzów do konserwowania ogórków, korniszonów, pikli warzywnych oraz grzybów, serów i wszystkich sałatek z użyciem octu winnego. Ma zastosowanie również przy wypieku pierników i innych wypieków korzennych. Stanowi przysmak jako dodatek do farszu z masłem i miodem do pieczonych jabłek. Kolendrą aromatyzowane są niektóre gatunki piwa (szczególnie a Anglii i Niemczech), likiery, wódki ziołowe oraz wermuty. W niektórych krajach służy do produkcji tzw. owoców kandyzowanych. Ponadto ma zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym, a uzyskiwany z niego tłuszcz stosuje się w przemyśle: mydlarskim, tekstylnym i poligraficznym.

Źródło: A. Lempka- Towaroznawstwo produktów spożywczych. WTE; Marian Rejewski- Rośliny przyprawowe i używki roślinne. PWRiL. Warszawa; Barbara Pokorska- Przyprawy. Vademecum Kucharz &Gastronom. Wydawnictwo Rea

 

 

Polecamy:

Ostatnio dodane:


- Błonnik