Czarnuszka jest rośliną jednoroczną o łodygach rosnących na wysokość do 40 cm, wzniesionych i rozgałęzionych. Liście są pierzastosieczne z wąskimi odcinkami. Owoce stanowią 5-10 całkowicie zrośniętych ze sobą mieszków uwieńczonych szyjkami słupków, które dorównują im długością. Czarnuszka zakwita od maja do września.

Czarnuszka pochodzi prawdopodobnie z Południowo- Zachodniej Azji skąd przywędrowała do cieplejszych rejonów Europy Środkowej, gdzie występuje na glebach zasobnych w azot. Uprawiana jest w ogrodach a na większą skalę w rejonach Europy Południowej i na Wschodzie

Wysiew czarnuszki przypada wiosną na dokładnie odchwaszczoną glebę. Mieszki zbierane są od lipca do września a następnie poddaje się suszeniu rozgniataniu i wydobywa się z nich nasiona. W tym samym okresie dokonuje się zbioru nasion z roślin dziko rosnących.

Nasiona czarnuszki siewnej maja działanie rozkurczowe, żółcio- i moczopędne, zapobiegają wzdęciom, wzmagają wydzielenie mleka i posiadają właściwości odrobaczające. Nasiona są bogatym źródłem tłuszczu, olejku lotnego o swoistym zapachu i mało znanym składzie oraz:

• melatyny
• saponiny
• garbników
• nigelliny
• damasceninu

Przyprawą są trójgraniaste, bardzo drobne nasiona o czarnym zabarwieniu wykazujące wpierw gorzki a następnie ostry korzenny smak. Zapach nasion czarnuszki przypomina zapach gałki muszkatołowej. Czarnuszka stanowi cenną przyprawę w krajach śródziemnomorskich oraz na Wschodzie gdzie dodaje się ją do wypieku chleba, oraz jako namiastkę pieprzu. Ma zastosowanie do tłustych potraw, serów, chleba oraz innych rodzajów pieczywa. Nasion używa się również jako dodatek do zalewy konserwującej ogórki, co zwiększa ich trwałość i jędrność. Świetnie nadaje się także do kiszenia kapusty. Nasiona jej użytkowane są również (najczęściej olejek destylowany z nasion) w przemyśle spirytusowym) do produkcji likierów, oraz w przemyśle cukierniczym. Liście rośliny są bogatym źródłem witaminy C, której zawartość jest wyższa niż w liściach zielonej pietruszki. W pozostałych rejonach czarnuszka ma zastosowanie jedynie w farmacji.

Z uwagi na fakt, iż czarnuszka nie wykazuje działania drażniącego na błony śluzowe żołądka zaleca się jej stosowanie jako substytutu pieprzu. Nie należy stosować dużych ilości czarnuszki, ponieważ zawiera żelatynę, która wykazuje właściwości trujące w stosunku do ryb. Prawdopodobnie większe dawki mogą powodować zatrucie u człowieka.

Źródlo: Bohumir Hlava- Rośliny przyprawowe. PWRiL. Warszawa; Teresa Wilegosz. Zioła z apteki natury. Wydawnictwo Publicat