Cytron, cedrat

Cytron jest małym drzewkiem lub niewielkim krzewem osiągającym wysokość 3-5 metrów posiadającym nieregularną koronę oraz liśćmi z ogonkami nieoskrzydlonymi. Młode i starsze pędy za wyposażone w kolce. Kwiaty są duże, z zewnątrz barwy purpurowe, od wewnątrz białe. Owoc stanowi jagoda o eliptycznym kształcie długości dochodzącej do 25 cm i średnicy do 10 cm. Cechą charakterystyczną jest gruba naowocnia, z której – po odpowiednich zabiegach – otrzymuje się odpowiednia przyprawę, tzw. cykatę (lub cykatę). Naowocnia osiąga grubość 7-8 cm, z wierzchu jest nieregularni pomarszczona. Barwa owocu cytronu jest złocisto załata, a zapach przyjemny. Miąższ owocu jest lekko kwaśny o barwie jasnożółtej zielonej lub białej. Owoc podzielony jest przegrodami na 10-13 segmentów

Ojczyzną cytronu są południowe rejony Chin, Himalaje wschodnie oraz część terytorium Kambodży. Cytron jest uparowany od bardzo dawnych czasów. Zapiski, które zachowały się do dziś mówią, że uprawa cytronu dotarła do Egiptu już w połowie drugiego tysiąclecia przed naszą erą i stamtąd zaczęła się powili rozprzestrzeniać na sąsiednie rejony. Cytron znany był także przez starożytnych żydów. Grecy z kolei nadali mu nazwę „jabłko medyjskie” i stosowali cytron jako powszechnie lekarstwo na ukąszenia węzy. Uprawiane przez Rzymian w celach dekoracyjnych, stanowiły przyozdobienia dziedzińców oraz ogrodów patrycjuszy. Obecnie cytrony uprawiane są prawie we wszytkach krajach klimatu subtropikalnego a przede wszystkim na Azorach i zachodnich krajach śródziemnomorskich, gdzie sadzi się odmiany o grubej okrywie, mało soczystych, ważących do 2,5 kg owocach.

Aby sporządzić cykatę należy z owoców cytronu usnąć miąższ, zanurzać w wodzie a następnie blanszować, kandyzować i osuszyć. W taki sam sposób uzyskuje się skórkę pomarańczową.

Kandyzowana na owocnia charakteryzuje się zielonkawym zabarwieniem i przeźroczysto-śliską konsystencją. Cykata podobnie jak skórka pomarańczowa i cytrynowa ma zastosowanie jako dodatek do wypieku ciast, pierników, placków owocowych, mas do strucli i placków drezdeńskich, czekoladek, do ozdabiania kremów, tortów. Można dodać je do nadzienie, którym wypełniane są pieczone kaczki, gęsi oraz indyki. Dodane do ciasta nadają mu korzenny smak oraz przedłużają ich świeżość. Aby zachować jak najlepsze właściwości cykaty oraz skórki pomarańczowej należy przechowywać je w zimnych oraz suchych.

Źródło: Bohumir Hlava- Rośliny przyprawowe. PWRiL. Warszawa; Marian Rejewski- Rośliny przyprawowe i używki roślinne. PWRiL. Warszawa;