Jaja i produkty jajczarskie

Produkty cukiernicze

Cukier, skrobia i miód

Chrzan
Ocena użytkowników: / 0
SłabyŚwietny 

Chrzan (Cochlearia armoracia Linne) jest rośliną wieloletnią; należy do rodziny krzyżowych (Cruciferae). Za ojczyznę chrzanu uważana jest Azja zachodnia i południowo-wschodnie obszary Europy. Uprawę chrzanu w Europie szacuje się na XI wiek. Wymieniano go jako środek o właściwościach leczniczych w dziele św. Hildegardy z Bingen, pochodzącym z XII wieku. W lecznictwie ludowym często stosowano świeże ziele chrzanu, szczególnie na dolegliwości głowy, bóle reumatyczne. Z uwagi na własciwosci bakterio-i grzybobójcze giospodynie wiejskie dawniej zawijały "osełki" masła dostarczane do miasta w charzanowe liście i nie tylko dlatego, że brakowalo papieru, ale po to, by masło nie jełczało.

Obecnie spotykamy chrzan dziko rosnący i uprawiany w całym pasie klimatu umiarkowanego. Mimo że kwitnie (kwiaty białe), nasion w warunkach naszego klimatu n)e wydaje i rozmnaża się wyłącznie na drodze wegetatywnej. Owocuje tylko w krajach o klimacie ciepłym. Nasiona są koloru czerwonobrunatnego.

Chrzan uprawiany jest jako warzywo przyprawowe, jako roślina jednoroczna lub wieloletnia. Najlepszy chrzan otrzymuje się w uprawie jednorocznej; w uprawie wieloletniej daje korzenie bardziej łykowate, zdrewniałe. Wymaga gleby lekkiej o podłożu gliniastym, żyznej, niepodmokłej, jednak zasobnej w wodę. Odmiany uprawiane to chrzan Maliński, chrzan Norymberski i in. dają laski grubsze, słodsze, chętniej nabywane niż korzenie chrzanu dziko rosnącego. Częścią użytkową chrzanu są grube (5-8 cm), długie (do 40 cm) mięsiste korzenie zwane laskami, koloru białego z odcieniem kremowym, o ostrym charakterystycznym zapachu i smaku.

Substancją czynną nadającą gryzący smak i pobudzający do łez zapach są związki zawierające siarkę — sulfocyjanek allilu oraz synigryna. Zawartość substancji czynnej decyduje o zastosowaniu chrzanu jako przyprawy. Glukozyd syningryna  (około 0,2%), który stanowi głowny składnik olejku gorczycowego (w nasionach gorczycy czarnej i sarepskiej). Po utarciu korzenia synigryna ulega rozkładowi pod wpływem mirozynazy na cukier i izotiocyjanian allilu (olejek allilowy), który ma właściwości silnie drażniące śluzówki. Crzan zawiera spore ilości witaminy C (więcej niż cytryna), sporo wapnia oraz magnezu.

Chrzan ma duże zastosowanie, przede wszystkim dietetyczne, gdyż ułatwia trawienie. Używa go się w gospodarstwie domowym, w przemyśle przetwórczym do produkcji marynat, do produkcji musztardy. Stosowana jest chętnie do wędlin, gotowanych jaj, mięsa duszonych, pieczonych, i wędzonych oraz ryb. W Polsce jest składnikiem tradycyjnej ćwikły, a także jako dodatek do sztuki miesa w postaci sosou, do ozorków i żeberek.  Suszony i sproszkowany chrzan występuje w pieprzu „ziołowym”. Kawałki korzenia dodawane są do marynowania i kiszenia warzyw, grzybów oraz mięs. Spełniają wówczas rolę nie tylko przyprawy, ale także środka o właściwościach konserwujących. Dzięki również tym, właściwościom niektóre mięsa lub inne produkty zawija się w liście lub obkłada utartym korzeniem chrzanu, a następnie zamyka naw szczelnym opakowaniu.

Korzenie chrzanu powinny być przede wszystkim świeże, zdrowe, czyste, długości co najmniej 25 cm i grubości 2,5 cm. Korzenie spleśniałe, nadgniłe, zeschnięte dyskwalifikują chrzan jako towar.

Źródło: A. Lempka- Towaroznawstwo produktów spożywczych. WTE; Teresa Wilegosz. Zioła z apteki natury. Wydawnictwo Publicat; Marian Rejewski- Rośliny przyprawowe i używki roślinne. PWRiL. Warszawa;

 

Polecamy:

Ostatnio dodane:


- Błonnik