Są to wielocukrowce rozkładające się pod wpływem hydrolizy na cukry proste oraz kwasy uronowe. Są to ciała koloidalne, bezpostaciowe; w wodzie silnie pęcznieją. Pod względem chemicznym można te substancje podzielić na kwaśne i obojętne w zależności od składników cukrowych.

Występują w korzeniach, bulwach, liściach oraz w kwiatach, jako wytwory wtórnego metabolizmu. U wielu nasion w skórce stanowią substancje zapasowe, powstałe na wskutek przemian skrobi. W niektórych roślinach występują w większej ilości. Dotyczy to licznych glonów (krasnorostów, brunatnic) z których pozyskuje się surowce polisacharydowe, jak agar-agar i karagen. Zawartość śluzów, podobnie jak i innych substancji, zmienia się w czasie okresu wegetacyjnego rośliny.

Śluzy działają kojąco, powlekająco, wykrztuśnie i przeciwkaszlowo. W lecznictwie wykorzystywane są w postaci kleików, głównie jako środki powlekające.

Są stosowane przy stanach zapalnych błon śluzowych, w wypadku poparzeń przewodu pokarmowego stężonymi kwasami, przy podrażnieniach przewodu pokarmowego (nadkwaśność, choroba wrzodowa, nieżyty jelit, biegunka) i oddechowego (jako środki przeciwkaszlowe i wykrztuśne, najczęściej podawane w postaci syropu. Stosuje się je także jako dodatki do leków w celu maskowania ich przykrego smaku i zapachu, są również dobrymi środkami emulgującymi, a także spęczniającymi, co sprzyja np. rozkładowi tabletek.

Surowce zawierające śluzy łatwo pleśnieją i należy je szybko suszyć w suszarniach ogrzewanych do 70°C.

Surowce zawierające śluz:

• liście i korzenie prawoślazu
• kwiat ślazu leśnego
• kwiat malwy czarnej
• nasienie babki płeszka
• nasienie babki owalnej
• łupina nasienna babki owalnej
• liść babki lancetowatej
• nasienie lnu
• nasienie kozieradki
• kwiat dziewanny
• porost islandzki
• nasienie pigwy
• bulwy storczyków
• kwiaty lipy

M. Polakowska- Leśne rośliny zielarskie. PWRiL. Warszawa; Z. Błach- Olszewska, A. Długosz, B. Kowal- Gierczak, E. Lamer- Zarawska, J. Niedworak- Fitoterapia i leki roślinne. PZWL. Warszawa