Są pochodnymi antracenu, mają jedną lub kilka grup hydroksylowych i często tworzą połączenia z prostymi cukrami. Jest to liczna grupa o zdolności łaczenia się po dwa związki i tworzenia tzw. dimerów oraz mająca łatwość szybkiego i stopniowego utleniania się, powiodując zmniejszenie aktywności fizjologicznej.

W niektórych surowcach roślinnych, mianowicie w alonie (Aloe), korze kruszyny (Cort. Frangulae), owocach szakłaku pospolitego (Fruct. Rhamrii catharticae), korze szakłaku anierykańskiego (Cort. Rhamni purshianae), liściach senesu (Fol. Serrnae), kłączach rzewienia (Rhiz. Rhei) oraz innych stwierdzono obecność biologicznie aktywnych antrazwiązków. Trój- pierścieniowe antrazwiązki są pochodnymi antracenu i występują tak w postaci wolnej, jak i heterozydowej. Obejmują one zarówno formy glikozydowe (antraglikozydy), jak też formy bezcukrowe, czyli aglikony. Są to monomery, takie jak antranole, antrony, antrachinony, oraz ich dimery.

Część cukrowa antraglikozydu odgrywa zasadniczą rolę w transporcie tego związku w organizmie, ochraniając go przed metabolicznymi zmianami i zapewniając aktywność dopiero w obrębie jelita grubego. Łańcuch cukrowy chroni również antraglikozydy przed rozkładem i utlenianiem w okresie przygotowywania oraz przechowywania surowca roślinne - go. Stosunkowo słabo przeczyszczająco działają antrachinony, natomiast ich zredukowane pochodne, czyli antranole i antrony, są bardziej aktywne. Połączenia glikozydowe tych związków wykazują w badaniach na zwierzętach większą aktywność niż same aglikony.

Antrazwiązki występują w różnych ilościach zależnie od rodzaju surowca roślinnego, np. w alonie co najmniej 18%, w liściach senesu 2,5-3%, w korze kruszyny do 7%, a w korzeniach rzewienia 2-6%. Nie wykazano jak dotąd ścisłej zależności pomiędzy zawartością antrazwiązków w surowcu roślinnym a silą działania farmakologicznego.

Mechanizm działania antrazwiązków jest ciągle jeszcze kontrowersyjny. Większość autorów przyjmuje, że po podaniu doustnym pewna część antraglikozydów, osłaniana przez cząstki cukru, przechodzi z treścią jelita nie zmieniona do jelita grubego, natomiast większość zostaje zresorbowana. w tkankach antraglikozydy ulegają rozkładowi i utlenieniu do hydroksyantrachinoów, które zostają wydalone do jelita grubego. pod wpływem enzymów , wytwarzanych przez pałeczki okrężnicy, pozostałe antraglikozydy ulegają rozpadowi do związków czynnych. Niewielkie ilości antrazwiazków wydzielane są z mlekiem (pojawienie się biegunki u niemowląt). Antrazwiązki wydalane są do żółci oraz przez nerki, zmieniając, zależnie od pH, barwę moczu. po silnym zalkalizowaniu mocz przybiera barwę ciemnoczerwoną,

Drażnienie przez antraglikozydy śródściennego splotu ruchowego Awerbacha powoduje skurcze jelita grubego. Antrazwiązki zwiększają wydzielanie wody i śluzu, hamują wchłanianie wody, zapobiegają zagęszczeniu kału. Działanie przeczyszczające występuje późno, po kilku lub nawet kilkunastu godzinach od chwili podania leku

Źródło: Aleksander Ożrowski, Wacław Jaroniewski-Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie; Jolanta Krupińska- Ziołolecznictwo pod redakcją Aleksandra Ożarowskiego. PZWL