Pierwszą czynnością po przyjęciu jaj do magazynu jajczarskiego jest dokonanie oceny zewnętrznej asortymentu w celu usunięcia wszystkich brudnych jaj i tłuczków dostrzegalnych gołym okiem, jaj o zniekształconych skorupach, z obcymi, nieprzyjemnymi zapachami i ciężarze niższym niż przewidziany w normie. Wstępna segregacja umożliwia:

• odciążenie pracy maszyn
• ułatwia dalsze czynności
• wymaga znacznych umiejętności oraz precyzji

Jaja brudne

Stanowią dość ważny problem w produkcji oraz obrocie handlowym. Ilość brudnych jaj w produkowanym towarze jest zależnych od następujących czynników:

• klimatu
• pory roku
• przebiegu pogody
• gleby
• utrzymania porządku i czystości w gniazdach dla niosek

Podczas znoszenia jaja pochwa wynicowuje się poza kloakę, przez to zabrudzenie jaja kałem wewnątrz organizmu ptaka jest niemożliwe. Dzieje się tak dopiero po zniszczeniu jaja. Częste wybieranie jaj z gniazda, zwłaszcza w godzinach między 9 a 13, przyczynia się do utrzymania czystości jaja.

Warto podkreślić fakt, iż kura znosi czyste jaja, wyjątkiem są jaja poplamione krwią co może zdarzyć się u młódek przy pierwszym jaju, lub u kur starszych po długiej przerwie nieśności (np. pierzenie się). Liczba jaj zabrudzonych jest znikomo mała, nie ma więc większego znaczenia.

Tłuczki w jajczarstwie są zjawiskiem nie do uniknięcia. Skorupa jaja jest zmineralizowana (około 95,1%),charakteryzuje się dużą wytrzymałością na ciśnienie wywierane wzdłuż długiej osi jaja. Ciśnienie to wynosi około 3,4 kG/cm2. Ciśnienie potrzebne do zgniecenia jaja wzdłuż osi krótkiej (wywierane na boki) jest o 1-2 kg niższe. Skorupa jaja cechuje się dużą wytrzymałością na ciśnienie wywierane równomiernie, natomiast małą odpornością na uderzenie. Stopień wytrzymałości i grubości skorupy jest zależny od zawartości w niej związków mineralnych-głownie wapnia i magnezu oraz od ilości pobieranej z paszy witaminy D. W miesiącach zimowych jest mocniejsza, natomiast w miesiącach letnich – słabsza.

Ilość tłuczków występujących w masie towarowej w pierwszych trzech najważniejszych miesiącach sezonu (marzec, kwiecień, maj) kształtuje się około 1,8% z wahaniami w granicach 1,3-3,0%

Kura znosi tylko cale jaja. Warunkiem ograniczenia liczby tłuczków jest odpowiednie obchodzenie się z jajem od chwili jego zniesienia, przechowywania w wytłaczankach. W pierwszej fazie przygotowanie towaru do handlu oddzielane są wyłącznie tłuczki widoczne gołym okiem, o zgniecionej skorupie. Tłuczki świetlne stanowiące inny rodzaj tłuczek oddziela się jedynie przez świetlenie lu przy zastosowaniu wydzwaniania, czyli wystukiwania jajem o jajo.

Jaja zniekształcone o nieprawidłowych skorupach spotykane są bardzo rzadko. Z uwagi na to, ze jaja takie łatwiej się tłuka i brudzą, należy je usuwać. Powodem powstawania zniekształceń są zwykle zaburzenia podczas normalnych czynności jajowodu. Z handlu eliminuje się także jaja posiadające miękką skorupę przypadkowo znalezione w dostawach lub jaja całkowicie pozbawione skorupy.

Jaja posiadające obce zapachy są rzadkością i ich wycofanie z obrotu nie przestawia trudności.

Jaja charakteryzujące się małymi rozmiarami są dopuszczone do obrotu na drodze wyjątku, nie mniej łatwo je zauważyć i na wstępie powinny być usunięte z obrotu towarowego.

Źródło: Ewa Potemkowska- Drobiarstwo. PWRiL. Warszawa