Nie od dziś wiadomo, że przyprawy nie tylko nadają potrawą smak i zapach ale również odpowiednio dobrane i dodane do pożywienia wywierają korzystny wpływ na organizm ludzki. Pobudzają one wydzielanie w organizmie soków ślinowych, żołądkowych i jelitowych, wzmagają działanie wydzielnicze wątroby i trzustki, wpływają na sprawne i prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego, rezultatem czego jest zaostrzenie apetytu, ułatwienie procesów trawiennych i przyswajania spożywanych pokarmów. Zawarte w przyprawach różnorakie związki chemiczne, jak olejki eteryczne, odznaczają się silnym aromatycznym zapachem. Inne przejawiają charakterystyczny smak, spowodowany zawartością złożonych niekiedy związków chemicznych, jak piperyna w pieprzu, kapsaicyna w papryce.
Wybrane przyprawy i ich właściwości: Anyż- stosowany do naparów i aromatyzowania ciast. Działa rozkurczowo, wspomaga procesy trawienne, eliminuje wzdęcia, kolki.
Bazylia- doskonała do pomidorów, serów, bakłażanów, cukinii, sosów, zup, przecierów, sałatek. Posiada właściwości antybakteryjne, działa rozkurczowo.
Czosnek- idealny do pikantnych potraw, sosów. Uważany za środek leczniczy, poprawia funkcję krążeniowe organizmu, chroni przed nadciśnieniem.
Cynamon- stosowany do potrawa mlecznych, niektórych owoców. Ma walory wzmacniające i wspomagające trawienie.
Gałka muszkatołowa- wzbogaca smak wywarów warzywnych, stosowana również do potraw z jaj oraz serów. Wpływa pozytywnie na procesy trawienne
Goździki- wspaniałe do sosów ale również do deserów, potraw mlecznych, pomarańczy, gruszek. Oddziałuje bakteriobójczo.
Imbir- odpowiedni do potraw słodkich i słonych, doskonale wzbogaca smak marchewki. Posiada właściwości lecznicze, reguluje poziom cholesterolu we krwi, wpływa pozytywnie na wzrok. Kminek- wzbogaca smak serów, potraw curry. Oddziałuje moczopędnie, wpływa pozytywnie na procesy trawienne.
Kolendra- stosowana jako do zup, sosów, kapusty, uwydatnia smak sałatek i warzyw. Działa korzystnie na procesy trawienne i oczyszczania krwi, wzmacnia organizm, posiada też właściwości rozkurczające.
Koper- wspaniały do sałatek, ogórków, ziemniaków, potraw jajecznych. Ma właściwości rozkurczające, moczopędne, wpływa na wydalanie gazów.
Kurkuma- stosowana przede wszystkim do potraw typu curry. Działa pobudzająco, zwiększa wydzielanie żółci.
Magii- do zup, sosów, pasuje doskonale do szpinaku, botwiny, marchwi, a także potraw na bazie ryżu i kasz. Posiada walory lecznicze, żółciopędne, trawienne.
Majeranek- do zup, gotowanych jarzyn (ziemniaków, fasoli, grochu) oraz do sosów. Ma działanie pobudzające apetyt i procesy trawienne, ponadto działa uspokajająco.
Mięta- do niektórych warzyw: marchwi, grochu, kapusty, wspaniałą do sałatek z owoców. Działa rozkurczowo, znajduje powszechne zastosowanie w nerwicowych chorobach żołądka.
Papryka- stosowana do zapiekanek, serów, jajek. Stymuluje trawienie i funkcje jelit.
Pieprz- niezastąpiony do wszystkich potraw. Posiada właściwości lecznicze, pobudzające, stymuluje przemianę materii.
Rozmaryn- stosowany do potraw zapiekanych, uatrakcyjnia smak bakłażanów, cukinii, pomidorów. Działa stymulująco na funkcję wątroby oraz wydzielania żółci.
Szałwia- stosowana do potraw z fasoli, pomidorów, serów, jajek. Wspomaga trawienie, uważana za lekarstwo.
Tymianek- doskonały do zup, farszów, marchwi, duszonych pomidorów oraz roślin strączkowych.Posiada właściwości bakteriobójcze, oczyszczające, poprawiające krążenie.
Aby przyprawy zachowały swoje właściwości należy przestrzegać następujących zasad: •muszą być przechowywane w szczelnie zamkniętych pojemnikach, specjalnie do tego przeznaczonych ( najlepiej porcelanowych, ceramicznych lub z ciemnego szkła ); •każdą przyprawę należy przechowywać w oddzielnym pojemniku; •nie należy zamykać w jednym pudełku przypraw wsypanych do torebek; •półki na przyprawy powinny być usytuowane w miejscu suchym, z daleka od wpływu wysokiej temperatury; •przyprawy ziarniste, np. kminek, anyż, koper i pieprz należy przechowywać nie zmielone, rozdrabnia się je tuż przed użyciem.
W oparciu o „Towaroznawstwo produktów spożywczych” pod red. A. Lempki
|